Dickensen mamuek gure artean jarraitzen dute: Gabon-kantua ABAO Txikin
Bilbon, 2026ko urtarrilaren 4an (igandea), eguerdiko 12etan. Arriaga Antzokia. Cuento de Navidad (Gabon-kantua – A Christmas Carol). Haurrentzako opera, Charles Dickensen ipuin ezagunean oinarritua. Musika, Iñigo Casalí; libretoa, Pablo Valdes. Gaztelaniazko opera, euskarazko eta gaztelaniazko gaintituluekin, 6 urtetik gorako haurrentzat. Iraupena, 70 minutu.
Ebenezer Scrooge: Alfonso García Noain. Bob Cratchiten mamua: Julen Jimenez. Belleren mamua: Leticia Vergara. Fred-en mamua: Iñaki Fresan. Dilber Andrea – Etorkizunaren espektroa: Itxaso Moriones. Carol – Timen ama: Andrea Jimenez. Tim Cratchit: Idoia Martinez. Lady Mash: Leire Medina.
Opera de Camara de Navarra-OCN Abesbatza eta Abesbatza Eskola. Bilbao Orkestra Sinfonikoa. Musika zuzendaria: Jesús Echeverría. Eszena zuzendaria: Ion Barbarin. Eszenografia: Raúl Arraiza. Jantziak: Edurne Ibañez. Argiztapena eta proiekzioak: Jorge Urrizola. Produkzioa: Nafarroako Ganbera Opera. ABAO txiki. ABAO Bilbao Operaren 74. denboraldia.
JUAN CARLOS MURILLO
Dickensen unibertsoa erraz bihur liteke topiko, gizarte-ezberdintasun sakonen mundu hura —babes- eta oreka-mekanismorik gabeko gizarte bat, non boterea eta aberastasuna nagusi baitziren pobrezia eta gehiengoaren babesgabetasunean— ziklikoki itzultzen ari dela emango ez balu. Gabon-kantua (A Christmas Carol) jatorrizko testuinguru victoriarrean girotuta dago, eta karitatetik haratago doan politika erregulatzaileen arrastorik ez duen gizarte bat erretratatzen du, eta, aldi berean, gogorarazten digu batzuetan “topikoak” beharrezkoak ez ezik, argigarriak ere badirela.
Oraingoan, Iñigo Casalík musika jarri dio Charles Dickensen kontakizun ospetsuari, XIX. mendearen amaierako opereta ingelesean oinarritutako partitura batekin. Imajinario horretatik propio hurbil dagoen musika —“topiko samarra”, terminoaren zentzurik onenean—, oso ongi ekarria eta antzerki-eraginkortasun handikoa. Konplexua eta argitsua, komedia musikal britainiarraren unibertsotik hurbil dagoena, partitura bereziki ulergarria da haurrentzat, idazketa zainduari uko egin gabe, ondo definitutako eta erraz jarraitzeko moduko gaiekin, obran zehar berragertzen direnak, pertsonaiei, egoerei eta emozioei lotuta. Emaitza musika-esperientzia arina eta komunikatiboa da, haurrak eta helduak erakartzen dituena, eta ikus-entzuleei inolako erreserbarik gabe gozarazten diena.
Antzezlana pasarte bikain eta biribilez josita dago: mamuen kanta dibertigarritik hasita —ikusleek azken agurrean abestu zutena, antzezle, koru, zuzendari eta orkestrarekin batera— Scroogek beste pertsonaiekin dituen duoetaraino. Pasarterik lirikoenak ere nabarmentzen dira, hala nola Scrooge eta Belleren arteko duoa edo Scroogek Tim txikiarekin duena, “Pelearemos por Tim” eszena dinamikoa, edo hilerriko sekuentzia hunkigarria, eta, jakina, ikuskizuna biribiltzen duen amaiera apoteosikoa.
Hilerriko eszena bereziki hunkigarria suertatzen da, mamuen esku-hartzeak bezala, bereziki hirugarren espiritua, Scroogeren aitarena, funtzioaren une dramatiko ahaltsuenetako bat. Scroogeren pertsonaia, autoritate osoz, obraren ardatz bihurtzen da, hiru mamuek indartsu eutsita, bai ahotsei dagokienez, baita eszenari dagokionez ere.
Ahotsen atalean, Alfonso García Noainek Ebenezer Scrooge zekenaren interpretazio sendoa eskaini zuen, obraren hasieratik pertsonaiari gizatasun progresiboa emanez. Harekin batera, Julen Jimenez tenoreak, Leticia Vergara mezzosopranoak eta Iñaki Fresán baritonoak gorpuztutako mamuek osatu zuten dinamismo eta presentzia eszeniko handiko laukote protagonista. Gainerako pertsonaia bakarlariek ere, Nafarroako Ganbera Operako koruek bezala, bikain bete zuten haien lana. Hala ere, eszena- eta ahots-exijentzia handieneko une zenbaitetan enpaste gorabehera batzuk hauteman ziren, ikuskizunari distira eta magiarik ebatsi ez ziotenak.
Muntaiak oso harrera ona jaso zuen entzuleria jendetsuaren aldetik —familiako ikusle ugari biltzen zituena—, eta Bilbao Orkestra Sinfonikoa, Jesus Echeverriaren zuzendaritzapean, energia eta eraginkortasun handiz aritu zen, narrazio-pultsuari eta musika-argitasunari eutsiz antzezpen osoan zehar.
Girotzeak eta dekoratuak aipamen berezia merezi dute, ikuslea lehen unetik lekuan eta garaian kokatzen baitute. Eszenatokia erabat betetzen da, ipuin unibertso sinesgarri eta hurbila sortuz, maila eszeniko desberdinetan artikulatua, berriro ere ondo funtzionatzen duen baliabidea. Eskertzekoa da, halaber, antzokia eta ekoizpenaren arteko erlazio orekatua: giza eskalako espazioa, eszenaren eta auditorioaren arteko oreka, ekintzaren eta publikoaren arteko gertutasuna laguntzen duena, eta entzute argi eta naturala ahalbidetzen duena, gertutasuna eta akustika sakrifikatzen duten auditorio monumentalekiko kontrastean.
Libretoa ondo egokitua dago, kontakizunaren funtsezko hiru uneen —iragana, oraina eta etorkizuna— arteko trantsizio argiekin, eta obrak une bakoitzean behar duen atmosfera koherentziaz laguntzen duen eszenarekin.
Oro har, Gabon-kantua obraren ekoizpen honek soberan betetzen du bere helburua, eta urtea estreinatzeko modu bikaina eskaini zuen, kalitate musikala, eraginkortasun eszenikoa eta gaur egun inoiz baino beharrezkoagoa den mezua uztartuz.
